- Qoraqalpogʻiston qishloqlarida quduq va buloq suvi muhim suv manbai hisoblanadi
- Soʻnggi yillarda uran kabi ogʻir metallar bilan ifloslanish xavotir tugʻdirmoqda
- Qayerda, qanchalik ifloslanganligi va uning sababi hali aniqlanmagan
CoLabField Mirai Kyoso Award 2026 — Himalab mukofoti
Qoraqalpogʻiston suv muhitini birgalikda oʻrganamiz, birgalikda bilamiz.
Qoʻllab-quvvatlash va murojaat ↗Suv namunasi olishda faqat Qoraqalpogʻiston Respublikasida yashovchilar ishtirok eta oladi. Qoʻllab-quvvatlash va hamkorlikdagi tadqiqot boʻyicha murojaatlar ham qabul qilinadi.
Mahalliy fuqarolar bilan birgalikda yer osti suvlarini tekshiramiz va Qoraqalpogʻiston suv muhitini bilib olamiz!
Ifloslanishdan xavotir bildirilsa-da, qaysi quduq qanday holatda ekani deyarli qayd etilmagan. Tadqiqotchilarning oʻzi barcha qishloqlarni aylanib chiqa olmaydi. Hududdagi suv sifati taqsimotini koʻrsatuvchi xarita tuzish uchun kundalik hayotda ishlatilayotgan quduqlardan suv toʻplash zarur.
Suv — inson hayoti uchun eng zarur boylik. Oʻzbekiston Respublikasi Qoraqalpogʻiston Respublikasida maishiy suv sifatida asosan Amudaryo suvi ishlatiladi, ammo qishloq joylarda quduq va buloq suvi ham muhim manba hisoblanadi. Shu bilan birga, soʻnggi yillarda yer osti suvlarida uran kabi ogʻir metallar bilan ifloslanish xavotir tugʻdirmoqda. Biroq qaysi hududda qanchalik ifloslanish yuz berayotgani va uning sabablari yetarlicha aniqlanmagan. Ushbu loyihada fuqarolar va tadqiqotchilar hamkorlikda yer osti suvlarini tekshirib, hududdagi suv muhitining haqiqiy holatini aniqlashni maqsad qilgan.
Tadqiqotda mahalliy aholi kundalik foydalanadigan quduq va buloq suvi olinadi, olingan joy haqidagi maʼlumotlar qayd etilib, namunalar yuboriladi. Toʻplangan namunalar mahalliy universitet va Yaponiyadagi ilmiy muassasalarda tahlil qilinib, suvdagi elementlar va ogʻir metallar miqdori oʻlchanadi. Shu orqali yer osti suvining xususiyatlari va ogʻir metall ifloslanishining tarqalishi aniqlanadi, shuningdek ichimlik suvi sifatida xavfsizligi baholanib, natijalar ishtirokchilarga yetkaziladi.
Fuqarolar va tadqiqotchilar birgalikda yer osti suvlarini tekshirishi orqali shu paytgacha yetarlicha oʻrganilmagan hududdagi suv muhitining holati aniqlanadi va kelgusida yer osti suvlarini muhofaza qilish hamda barqaror foydalanishga xizmat qiladigan asosiy maʼlumotlar toʻplanadi. Bundan tashqari, oʻzi foydalanadigan suv haqida bilish mahalliy aholining atrof-muhit va salomatlikka boʻlgan qiziqishini oshirishga ham turtki boʻladi. Ushbu loyiha orqali Qoraqalpogʻiston hududidagi suv muhitining hozirgi holati va tadqiqotchi bilan fuqaro hamkorligining jamiyatga bera oladigan imkoniyatlari bilan tanishishingizni umid qilamiz.
Tadqiqotchi tomonidan loyiha tanishtiruvi (video)
Ichimlik suvi sifatida xavfsizligi baholanadi va natija sizga yetkaziladi.
Qayerda qanday suv borligi butun hudud boʻyicha ilk bor koʻrinadi.
Mahalliy universitet va Yaponiya ilmiy muassasasi element va ogʻir metallarni oʻlchaydi.
Sizning quduqingiz tadqiqotga qanday hissa qoʻshadi?
Bitta quduq yozuvi xaritadagi bitta nuqtaga aylanadi. Har kuni ishlatiladigan quduq maʼlumotlarini faqat shu yerda yashovchilar toʻplay oladi. Nuqtalar koʻpaygan sari ifloslanishning tarqalishi va sababiga yaqinlashamiz.

Uyda odatda ishlatiladigan quduq yoki buloqni tanlaysiz.

Filtrlangan va filtrlanmagan holda 2 ta idishga. Suv va havo haroratini oʻlchaysiz.

Maʼlumot varaqasini toʻldirib, rasm va joylashuvni Telegram orqali yuborasiz.

Tahlil tugagach, oʻlchov natijalarini olasiz.
Suv namunasi olish faqat Oʻzbekiston Respublikasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida amalga oshiriladi.
Namuna olish joyiga yoʻl xarajati oʻz zimmangizda.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida suv ola oladiganlar uchun.
Suv ola olmaysiz, ammo qoʻllab-quvvatlash, hamkorlikdagi tadqiqot takliflari va xalqaro tadqiqotga qiziquvchilarning murojaatlari qabul qilinadi.
Suv olish uchun idish va filtrlar toʻliq beriladi.
Namuna olingan joyning rasmi va joylashuvi loyiha guruhiga yuboriladi.

Qoraqalpogʻiston hududidagi yer osti suvlaridagi element tarkibi va ogʻir metallar holatini aniqlab, hududda atrof-muhit monitoringiga qiziqishni oshirishni maqsad qilamiz. Bundan tashqari, ifloslanish sabablarini aniqlash hamda ifloslanishning oldini olish va muhofaza chora-tadbirlariga asos boʻladigan maʼlumotlar bazasini yaratmoqchimiz.

Qoʻllab-quvvatlovchi hamkor (kompaniya)
Himalab ↗Ilm shahri Dazaifuda “izlanuvchan mahalliy madaniyatni shakllantirish” shiori ostida kitobxonlik yigʻinlari va tajriba darslarini oʻtkazamiz. Boʻsh vaqtda tugʻiladigan kichik intellektual mahsulotni qadrlaymiz va “nega?” deb soʻrab, birga oʻrganadigan, qiziquvchanlikka putur yetmaydigan jamiyatni kundalik hayotdan boshlab qurmoqchimiz.
Materialdan dars va tanishtiruvlarda loyihani tushuntirish uchun foydalaning.
Materialni tarqatish, nusxalash va sotishdan saqlaning.